Zaparcia u dzieci: przyczyny, objawy, zapobieganie i możliwe rozwiązania

2 minuty

Tematy

Wiek
Wskazówki

Sporadyczne zaparcia u dzieci mogą pod wieloma względami wydawać się podobne do zaparć u dorosłych, ale występują też istotne różnice.

Zaparcia polegają na tym, że wypróżnienia występują rzadziej niż normalnie – zależnie od tego jak wygląda "normalna" rutyna dla Twojego dziecka – i występują trudności lub ból podczas oddawania twardych i suchych stolców.¹

Poniżej opisujemy, co musisz wiedzieć o zaparciach u dzieci.

Oznaki i objawy zaparć u dzieci

W miarę dorastania dzieci będą stosowały różne, unikalne sposoby pokazywania lub wyjaśniania swoich trudności z wypróżnianiem.² ^,³

>Ważne jest, aby zwracać uwagę na sygnały wskazujące, że wizyty dziecka w toalecie są trudniejsze niż zwykle.¹ ^,²

Ból

Zaparcia u dzieci mogą być bolesne przez zatrzymanie dużej, twardej masy w odbytnicy.² Dzieci okazują ból na różne sposoby, a część z nich ma wyższe progi bólu niż inne.⁴ Pomyśl o tym jak Twoje dziecko reagowało na ból w przeszłości i szukaj tych samych znaków.⁴

Zabrudzenia

Twarde, duże, grudkowate stolce są znakiem rozpoznawczym zaparć, jednak dolegliwości występujące u dzieci mogą prowadzić do mimowolnego popuszczania kału do bielizny.³Przyczyną tych wycieków może być nagromadzenie stolca w odbytnicy.²

Wstrzymywanie wypróżnienia

Podstawowa różnica między zaparciami u dzieci i u dorosłych polega na tym, że Twoje dziecko może świadomie wstrzymywać wypróżnianie, czego powody omówimy później.²

Krew w stolcu

Zaparcia u dzieci zazwyczaj wiążą się z dużymi, twardymi stolcami, które potrafią uszkodzić skórę wokół odbytu podczas wypróżnienia.⁵ Może to doprowadzić do niewielkiego krwawienia w tej okolicy.⁵

Inne objawy ze strony układu moczowego

Niezdolność dziecka do kontrolowania oddawania moczu może być powiązana z zaparciami.⁶Jelita i pęcherz znajdują się w tej samej części ciała i kontrolują je te same nerwy.⁶

Częstotliwość wypróżnień na różnych etapach dzieciństwa

W przypadku zaparć u dzieci ich dzienna liczba wypróżnień może wynosić:⁷

Noworodki: 4 razy
Dzieci karmione piersią do 3 miesięcy: 3 razy
Dzieci karmione mlekiem modyfikowanym: 2-3 razy
Dzieci w wieku od 6 miesięcy do 1 roku: 2 razy
Dzieci w wieku 1–3 lat: 1 lub 2 razy
Dzieci w wieku powyżej 4 roku życia: 1 raz dziennie

Rodzaje zaparć u dzieci

Istnieje kilka rodzajów zaparć u dzieci, w tym:

Zaparcia idiopatyczne

Przy tym rodzaju zaparć u dzieci przyczyna dolegliwości nie jest znana⁸ ^. Zaparcia idiopatyczne są zwykle dość łagodne i ustępują po wprowadzeniu zmian w diecie i zwiększeniu aktywności fizycznej.⁸ Aby dowiedzieć się więcej, należy skonsultować przypadek z lekarzem.

Jednak, gdy zaparcia idiopatyczne utrzymują się przez dłuższy czas, to mogą stać się poważną dolegliwością i niewykluczone, że konieczne będzie zastosowanie środków przeczyszczających, leków, lewatyw, a w skrajnych przypadkach nawet przejście operacji.⁸

Zaparcia jako objaw innego schorzenia

W rzadkich przypadkach zdarza się, że Twoje dziecko może mieć zaburzenia odżywiania lub chorobę, która powoduje, że układ trawienny nie może przetwarzać pokarmu tak jak powinien. Takim schorzeniem może być:⁹

celiakia
zaburzenia hormonalne, takie jak niedoczynność tarczycy
schorzenie dotyczące metabolizmu, takie jak cukrzyca
zaburzenie mózgu i kręgosłupa, np. rozszczep kręgosłupa urazy mózgu i rdzenia kręgowego
choroba Hisrchsprunga.

Jeśli zaparcia nie ustąpią po kilku dniach lub po wprowadzeniu zmian w diecie i zwiększeniu aktywności fizycznej dziecka to skontaktuj się z lekarzem.

Co powoduje zaparcia u dzieci?

Jest szereg czynników, które mogą okazać się źródłem zaparć u dzieci, ale większość z nich można rozwiązać dzięki wprowadzeniu prostych zmian w stylu życia.

Wspomniane przyczyny to:

Dieta:³ Spójrzmy prawdzie w oczy, dzieci kochają niezdrowe jedzenie i słodycze. Jeśli Twoje dziecko ma zaparcia, to możliwe, że przesadza ze słodkościami i innymi smakołykami. Co więcej, dieta dziecka zmienia się w czasie dorastania. Kiedy jedzą nowe pokarmy, ich organizm może reagować na różne sposoby.

Aktywność fizyczna:³Jeśli dziecko spędza cały dzień grając na komputerze, to nie wykonuje wystarczająco dużo ćwiczeń fizycznych, które stymulują układ trawienny.

Problemy emocjonalne:³Zaparcia u dzieci mogą mieć przyczyny psychologiczne. Trudno jest być dzieckiem, a świat zewnętrzny może być przerażającym miejscem. W rezultacie dzieci mogą wstrzymywać potrzebę pójścia do łazienki, np. aby uniknąć korzystania z publicznych toalet. Nauka korzystania z nocnika jest również trudna dla wielu dzieci. Podobnie jak u dorosłych stres może powodować zaparcie, więc problemy w szkole, gronie znajomych i sprawy rodzinne mogą prowadzić do trudności z wypróżnianiem u dzieci.¹

Skupianie się na innych zajęciach:³Dzieci mogą wstrzymywać wypróżnianie po prostu dlatego, że nie chcą przerwać zabawy. Mogą też po prostu zapomnieć o potrzebie, co również może prowadzić do nieoczekiwanego nagromadzenia stolca.

Jak zapobiegać i leczyć zaparcia u dzieci?

Co więc pomaga w prewencji i leczeniu zaparć u dzieci? Na szczęście istnieje kilka sposobów na zadbanie, aby układ trawienny dziecka działał płynnie:

Odpowiednia dieta i błonnik

Nakłonienie dziecka do jedzenia owoców i warzyw może czasami okazać się trudne. Jednak jest to zadanie, którego warto się podjąć w ramach profilaktyki zaparć.

Błonnik ma kluczowe znaczenie dla wspierania perystaltyki jelit.³ ^,¹³Buraki, brokuły i zielone warzywa liściaste należą do warzyw bogatych w błonnik.³Jeśli chodzi o owoce, spróbuj wprowadzić do diety dziecka jabłka i gruszki ze skórką lub kiwi.³

Produkty pełnoziarniste lub posiłki z otrębami pszennymi mogą również pomóc zwiększyć ilość błonnika bez narzekania dziecka, które nie chce być karmione na siłę brokułami i innymi zielonymi warzywami.³

Nawodnienie

Woda odgrywa kluczową rolę w prawidłowym funkcjonowaniu jelit, dlatego w ramach zdrowego stylu życia potrzebne jest odpowiednie spożycie płynów.⁷

Leki

Kilka leków może pomóc złagodzić zaparcia u dzieci, w tym⁵:

Preparaty osmotyczne takie jak DulcoSoft^® (zawierający makrogol 4000), które transportują wodę do okrężnicy, aby zmiękczyć stolec.
Pobudzające środki przeczyszczające, takie jak tabletki (stosowane od 4. roku życia) i czopki Dulcobis^® z bisakodylem (stosowane od 10. roku życia), które stymulują perystaltykę jelit
Terapie doodbytnicze, w tym lewatywy, które mogą pomóc w usunięciu dokuczliwych blokad

Przed skorzystaniem z farmakologicznych sposobów łagodzenia zaparć u dzieci sugerujemy konsultację z lekarzem, aby dopasować odpowiednie leki dla Twojego dziecka.¹ ^,⁹

Wskazówki dotyczące wizyt w toalecie

Większość dzieci udając się do łazienki chce jak najszybciej wrócić do zabawy i rysowania kredkami. Mało prawdopodobne jest, że zastanawiają się nad swoją pozycją na toalecie,^5K dlatego w tym czasie mogą się pochylać, garbić, krzyżować lub machać nogami czy zaciskać pośladki.⁵
Korzystanie z elementu korygującego postawę, takiego jak stołek do nocnika, może pomóc im siedzieć tak, by korzystanie z toalety było łatwiejsze.⁵
Ustalenie rutyny wypróżniania może pomóc przygotować organizm dzieci do regularnego korzystania z toalety.¹⁰